Sannleikurinn og Lyginn hittust einn daginn – segir flökkusaga frá 19. öld.  Baksvið sögunnar er reyndar enn eldra. En Lyginn sagði við Sannleikann: „Frábær dagur í dag!“

Sannleikurinn leit til himins og andvarpaði, jú himinn gerði daginn fallegan og blíðan. Dagurinn leið og svo fór að leiðir þeirra lágu að vatns brunni. Þá sagði Lyginn við Sannleikann: „ Við skulum baðast enda er vatnið er svo hlýtt og tært!“ Sannleikurinn var ekki alveg viss um hvort trúa mætti Lyganum og setti fingur í vatnið, jú rétt var það, vatnið var bæði hlýtt og tært. Þau afklæddust og fóru í brunninn.

En óðar sem Sannleikurinn laugaðist skaust Lyginn upp úr og klæddist fötum Sannleikans og hljóp í burtu með sín undir hendinni. Hamslaus sté Sannleikurinn úr brunninum og hljóp leitandi að Lyganum til að endurheimta föt sín.

Veröldin leit undan með fyrirlitningu og reiði er nakinn Sannleikurinn birtist. Smánaður og dapur sneri Sannleikurinn á ný til brunnsins, falinn veröld og allri samtíð.

Lyginn hins vegar spígsporar enn allar stundir í klæðum Sannleikans nærandi samfélög og sambönd blekkingum og svikum, því fá eru þau sem dirfast til að horfa á nakinn sannleika samtímans, samfélaga sem og sambanda.

Svo segir Jesús að sannleikurinn muni gera þig frjálsan.

Og við köllum þetta leik þegar hið sanna verður milli mín og þín, því „sannleikurinn fæðist hvorki né fyrirfinnst í höfði aðskilinna einstaklinga, heldur skapast á milli fólks sem leita hans, í samræðunni sem skapast af samneyti þeirra.“ (Gunnar Þorri Pétursson, óbirt handrit)

Við erum mörg hver svo hrædd og kjarklaus þegar til sannleikskasta kemur enda margir menn harðir, voldugir og ósvífnir sem mæta okkur. Og stundum erum við hrædd við sannleikann í okkur sjálfum.

Það er okkar að finna sannleikanum form
í vinnu okkar og störfum,
í samskiptum okkar við folk
og hvernig við leikum náttúruna.

Það er beinlínis okkar, að láta til okkar taka og vera sannleikans megin í samskiptum samtíðar. Því að sannur leikur breytir veröld manna.

Og til þess þurfum við að taka áhættu á því, að halda lífinu áfram í meðvitaðri afstöðu og lífsstefnu. Heilbrigður kristindómurinn gerir það allur og hann bendir hvert viðmiðið er og hvers vegna það viðmið er, en ekki eitthvað annað. Við lifum á tímum þegar lífsskoðanir, hugmyndir og viðhorf eru öll sett undir einn hatt fáfræðinnar og allt er sem í graut og allt er lagt að jöfnu – jafnvel í stolnum klæðum.

Og Jesús segir að þú sért ljós heimsins.

Kveiktu á ljósi, hvar sem þú ert.
Kveikirðu á öðru, er betur að gert.
Þó loginn sé veikur, samt lýsir hann sterkt
og ekki gleyma öðru ljósi að morgni.
(Valgeir Guðjónsson)

Sr. Axel Á. Njarðvík

Myndin sem fylgir er: La Vérité sortant du puits armée de son martinet pour châtier l’humanité – Jean-Léon Gérôme, 1896.

Gleðjist með Jerúsalem og fagnið í henni,
allir þér sem elskið hana,
fagnið með henni og kætist,
allir þér sem eruð hryggir hennar vegna
svo að þér getið sogið og saðst af huggunarbrjósti hennar,
svo að þér getið teygað og gætt yður á nægtabarmi hennar.
Því að svo segir Drottinn:
Ég veiti velsæld til hennar eins og fljóti
og auðæfum þjóðanna eins og bakkafullum læk.
Brjóstmylkingar hennar verða bornir á mjöðminni
og þeim hossað á hnjánum.
Eins og móðir huggar barn sitt,
eins mun ég hugga yður,
í Jerúsalem verðið þér huggaðir.

Og ég leit sem glerhaf eldi blandið. Þeir sem höfðu unnið sigur á dýrinu og líkneski þess, og létu töluna sem táknar nafn þess ekki villa um fyrir sér, stóðu við glerhafið og héldu á hörpum Guðs. Þeir sungu söng Móse, þjóns Guðs, og söng lambsins:
Mikil og dásamleg eru verk þín,
Drottinn Guð, þú alvaldi,
réttlátir og sannir eru vegir þínir,
þú konungur aldanna.
Hver skyldi ekki óttast þig, Drottinn, og vegsama nafn þitt?
Því að þú einn ert heilagur,
allar þjóðir munu koma og tilbiðja frammi fyrir þér
því að réttlátir dómar þínir eru opinberir orðnir.

Á þeim tíma tók Jesús svo til orða: „Ég vegsama þig, faðir, Drottinn himins og jarðar, að þú hefur hulið þetta spekingum og hyggindamönnum en opinberað það smælingjum. Já, faðir, svo var þér þóknanlegt.
Allt hefur faðir minn falið mér og enginn þekkir soninn nema faðirinn, né þekkir nokkur föðurinn nema sonurinn og sá er sonurinn vill opinbera hann.
Komið til mín, öll þér sem erfiðið og þunga eruð hlaðin, og ég mun veita yður hvíld. Takið á yður mitt ok og lærið af mér því að ég er hógvær og af hjarta lítillátur og þá munuð þér finna hvíld sálum yðar. Því að mitt ok er ljúft og byrði mín létt.“